زندگینامه احمد بیگدلی

 

احمد بیگدلی

(۲۶ فروردین ۱۳۲۴ - ۲۶ شهریور ۱۳۹۳) در اهواز) و ساکن نجف آباد از دهه شصت کار نویسندگی را به‌طور حرفه‌ای آغاز کرده‌است. رمان اندکی سایه رمانی از این نویسنده توانست جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران را برای وی به ارمغان آورد.احمد بیگدلی نویسنده دوازده کتاب و یک فیلمنامه بلند است.

100314_p-01

احمد بیگدلی در ۲۶ فروردین ۱۳۲۴ خورشیدی در اهواز دیده به جهان گشود. در پنج سالگی به همراه پدرش که به استخدام شرکت ملی نفت ایران درآمده بود به آغاجاری رفت و پس از اخذ دیپلم ریاضی در ۱۳۴۵ خورشیدی برای گذراندن دوره خدمت سربازی به زرند کرمان سفر کرد و در مهر ۱۳۴۷خورشیدی به استخدام آموزش و پرورش لاهیجان درآمد. این داستان نویس پس از خدمت سربازی در لاهیجان به عنوان معلم روستا مشغول به کار شد. وی نخستین داستان خود را در ۱۳۴۷ خورشیدی در نشریه ادبی فردوسی به چاپ رساند اما در حقیقت از میانه­ های دهه ۶۰ خورشیدی به طور حرفه ای کار داستان­ نویسی را آغاز کرد. هر چند در دوره ای وقفه در نویسندگی وی پدید آمد اما از آن زمان به بعد کار داستان نویسی و نمایشنامه نویسی را به صورت جدی دنبال کرد. پژوهشگر گروه اطلاع رسانی ایرنا به مناسبت سالروز درگذشت احمد بیگدلی به خدمات وی در حوزه داستان نویسی و نمایشنامه نویسی پرداخته است.

ویژگی های داستان نویسی بیگدلی

در داستان های بیگدلی شخصیت ها، چهره ای کاملاً معمولی دارند از جمله خصوصیت های داستان ها چگونه نوشتن است. در واقع چگونه نوشتن برای وی، مهم تر از چه نوشتن ها بود. در همین ارتباط محمدرحیم اخوت داستان‌نویس برجسته اصفهانی معتقد است: بیگدلی نسبت به خواندن و نوشتن داستان حساسیت داشت و برای تفنن داستان نمی‌نوشت به همین دلیل جدی‌ترین داستان‌نویس اصفهان بود.

این داستان نویس معتقد است که عناصری چون نثر بسیار خوب، فضاسازی، شخصیت‌پردازی، ساختار روایت و توجه به راوی و نظرگاه داستان، آثار بیگدلی را از یک قصه سرگرم‌کننده جدا می‌کرد. او بر این باور بود، بیگدلی از وقتی مطرح شد که داستان را جدی‌تر گرفت و کمتر نویسنده‌ای به این مرحله می‌رسد که دیگر داستان برایش تنها تفننی یا وسیله‌ای برای بیان حرف‌های ایدئولوژیک، پیام‌های اخلاقی یا سیاسی نباشد و به اصل داستان، نحوه روایت، شروع، پایان و جریان داستان توجه کند و خود داستان، هدفش باشد.

 از نظر اخوت، بیگدلی علاوه بر داستان‌نویسی، داستان هم درس می‌داد و گرایش‌های عرفانی هم داشت که در شکل‌گیری شخصیت وی تأثیر گذاشته بود.

سیما طاهرکرد داستان‌نویس اصفهانی هم سبک نوشتاری بیگدلی را همراه با عناصر خیال، احساس و لطافت می‌داند و می گوید: آثار بیگدلی، چیزی بین مستند و داستان بود که فضای خاطره در خاطره آثار بورخس را به ذهن می‌آورد، به همین دلیل نوعی فرهیختگی و سخت‫ خوانی در داستان‌هایش بود که آنها را برای تفننی خواندن نامناسب می‌کرد.

در واقع بیگدلی پس از مجموعه شبی بیرون از خانه نویسنده سورئالیست مدرن لقب گرفت و به داستان مدرن دست یافت هدف نهایی بیگدلی در داستان هایش بازگو و روشن کردن وقایع تاریخی و اجتماعی بود. سبک نویسندگی بیگدلی روی محور، راوی شاهد است به این صورت که او روایت های گوناگون از داستان های دیگر نویسندگان ارایه می دهد و به نوعی از داستان؛ داستان  دیگری می سازد. او زندگی و مرگ را تلفیق می کند. می توان گفت بیگدلی استاد بی بدیل نثر عالمانه و شاعرانه است که داستان هایش بیشتر ماهیت اجتماعی دارد.

100314_p-02

همچنین باید گفت هیچ کدام از داستان های این نویسنده ساختارشان شبیه هم نیست و ۲ داستان  را نمی بینی که ساختاری مشترک داشته باشند و نگاه وی به تحلیل ساختاری داستان ها از روی تجربه است. برای نمونه بیگدلی درباره ویژگی یکی از داستان های خود می گوید: داستان های مجموعه شبی بیرون از خانه، بیشتر داستان‌های اجتماعی است که با تجربه شخصی و عواطف من گره خورده است و داستان شبی بیرون از خانه مربوط به یک یاغی در اوایل پهلوی به نام رضا خان جوزدانی است که در منطقه فریدن اصفهان تاخت و تاز می‌کند و مردم را آزار می‌دهد، این شخصیت از زمان کودکی در ذهن من مانده بود.

قاسم آهنین­‌جان از شاعران معاصر ایران درباره‌­ ویژگی­‌های داستان­‌های بیگدلی می­‌گوید: او نویسنده‌ای بود که محور کارهایش آدم‌ها و اجتماع پیرامونش بود و به همین دلیل مخاطب را با داستان‌های خودش درگیر می‌کرد. داستان‌های بیگدلی در فضاهای مصنوعی و ذهنی نبودند بلکه دقیقا عامل موفقیت او این بود که آدم‌های داستان‌هایش با آدم‌های اجتماع مانوس هستند و مخاطب می‌تواند با آنها هم ذات‌پنداری کند.

این داستان نویس به ساده نویسی معتقد بود و ادبیات مردم‌پسند را مورد نیاز جامعه کتابخوان می دانست و درباره نقش ساده‌نویسی در نوشتن داستان بر این باور بود که مردم از آثار ساده نویسی استقبال می‌کنند و بخش عمده مخاطبان با این کتاب‌ها کتابخوان شده‌اند. وی در ارتباط با روی آوردن به ساده نویسی گفت: وقتی آنای باغ سیب منتشر شد، دوستی به من گفت چرا پیچیده نوشتی و چه لزومی برای این همه سخت‌نویسی وجود دارد؟ از آن موقع این مساله آویزه گوش من شد و متوجه شدم که ساده نوشتن خود یک هنر است.  

خدمات به حوزه نمایشنامه نویسی

بیگدلی در کنار داستان نویسی فعالیت‌هایی چون نمایشنامه‌نویسی برای رادیو و تلویزیون را هم تجربه کرده‌ است که خود وی در این خصوص می گوید: برای نخستین بار در ۱۳۵۱خورشیدی برای مدرسه راهنمایی داریوش شوش دانیال نمایشنامه‌ای نوشتم براساس این سروده دیوان شمس: دی شیخ همگی گشت گرد شهر/ کز دیو و دد ملولم و انسانم آرزوست.

بیگدلی در ۱۳۵۲ خورشیدی در دزفول نمایشنامه با آرامشی به روشنی آفتاب را نوشت، این نمایش از شبکه سراسری پخش شد و به لحاظ مضمون و ساختار بسیار مورد استقبال قرار گرفت و به این ترتیب کارگاه نمایش تهران به سرپرستی داوود رشیدی و با همراهی محمد حفاظی و ایرج زهری، گروه تئاتر دزفول را مورد حمایت مستقیم خود قرار دادند. بیگدلی همچنین یک مجموعه چهارقسمتی تعزیه با بهره گیری از آیین های نمایش محلی دزفول برای شبکه سراسری نوشت. وی پس از این کار یعنی از  ۱۳۵۲ تا ۱۳۶۱ خورشیدی با تلویزیون همکاری کرد و ۱۲ نمایشنامه برای مرکز آبادان نوشت و در این سال ها کارهایی از جمله تا عمق ماسه ها را انجام داد اما نمایشنامه ای که باعث شهرت وی شد، نمایشنامه دالو بود که در ۱۳۵۶ خورشیدی نوشته شد. این نمایشنامه که در سومین جشنواره تئاتر شهرستان ها در تهران به روی صحنه رفت، نتیجه تحقیقات و جست وجوهای بیگدلی درباره کوچ و ایل بختیاری بود. وی دالو را با ظرفیت زبان و غنای فرهنگی بختیاری ها نوشته بود.

 بیگدلی درباره نمایشنامه دالو می گوید: دالو یک اتفاق بزرگ تئاتر در ایران بود. سوژه بسیار بکر و تازه ای داشت. لحن روایی و شعرگونه آن با آهنگ کلام که معمول مردمان بختیاری است، دیالوگ های فوق العاده و بازی های درخشان، طراحی صحنه و لباس، همه از دالو نمایشی بدیع ساخت.

در همین سال بیگدلی ۲ نمایشنامه دیگر به اسم در زیر آفتاب و مهری ساخت و بعد وارد دانشکده هنرهای دراماتیک شد تا در رشته بازیگری و کارگردانی تحصیل کند اما در۱۳۶۰ خورشیدی آن را رها و تا آخر عمر به یزدانشهر در نجف آباد اصفهان مهاجرت کرد.

وی در ۱۳۶۴ خورشیدی توانست سه نمایشنامه کوتاه با موضوع جنگ بنویسد و در همین سال ها سلامان نوشت. همچنین در۱۳۷۲خورشیدی نمایشنامه سیاه دوم را به رشته تحریر درآورد. از دیگر نمایشنامه های معروف وی می توان به حکایت همچنان باقی است، ژنرال شبانه، اسماعیل اسماعیل، موشی در گنجه اشاره کرد.

این نویسنده در مورد نمایشنامه نویسی می گوید: من نمایشنامه‌نویسی را دوست دارم، اما نمایشنامه باید اجرا شود تا نویسنده از آن لذت ببرد. به همین دلیل بیشتر داستان نوشته‌ام که لذت آنی برای نویسنده سیاسی دارد و همین که داستان را می‌نویسی، از آن لذت می‌بری.

آثار احمد بیگدلی در حوزه داستان نویسی

100314_p-03

بیگدلی در ۶۳ سالگی با کتاب اندکی سایه به شهرت رسید و نامش در ادبیات داستانی ثبت شد. این رمان و تاریخی است که برای هرشخصیتی رازی نهفته دارد. اندکی سایه در ۱۳۸۵ خورشیدی توسط انتشارات خجسته به چاپ رسید و به عنوان بهترین رمان در بیست و چهارمین دوره جایزه کتاب سال برگزیده شد و جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران را به دست آورد. مضمون اصلی این رمان جستجو در خاطرات کودکی نویسنده در روستاهای اطراف شهرکرد بود.

از دیگر آثار بیگدلی مجموعه مگر چراغی بسوزد است که شامل ۱۳ داستان کوتاه به شرح ذیل است: چشم‌هایم در آیینه، من ویران شده‌ام، چهار تابستان خوشبختی، هزار سال تنهایی، گاگریو، با دامنی پر از گل، خواب بلند ارغوان، شبی بیرون از خانه، جنگ...، خانه به خانه، نخستین شب راوی، در آن اتاق رو به حیاط و تسخیر. همچنین زمانی برای پنهان شدن از دیگر آثار بیگدلی با مضمون جنگ است که آمیزه‌ای از حقیقت و خیال به شمار می رود و ساختار زبانی خاص خود را دارد.

100314_p-04

مجموعه داستان شبی بیرون از خانه در ۱۳۷۴ خورشیدی و من ویران شده‌ام در ۱۳۸۱ خورشیدی توسط ناشر اصفهانی به چاپ رسید. از دیگر رمان های این نویسنده می توان به آنای باغ سیب، آوای نهنگ، زمانی برای پنهان شدن، بی تردید سه شنبه بود، نخستین راوی شب، مجموعه داستان ارواح ماه مهر اشاره کرد. احمد بیگدلی در حالی در گذشت که رمان ذبیح و نیمرخی از آن فلو را در دست انتشار داشت. بیگدلی از رمان ذبیح به عنوان نخستین اثر عاشقانه یاد می‌کرد و علت تالیف آن را نیز به ماجرای درگذشت همسرش نسبت می‌داد.

بیگدلی در مورد آثار خود می گوید: هر کسی کتاب هایم را بخرد پشیمان نمی شود. ممکن است کسی از فرم و تکنیک داستان های من که به شکل پسامدرن است دلگیر شود، اما از نثر شاعرانه من لذت می برد.

درگذشت

بیگدلی در ۱۳۷۶ خورشیدی پس از بازنشستگی از آموزش و پرورش نجف آباد، باز به تدریس فیلم نامه نویسی در انجمن سینمای جوانان نجف آباد پرداخت تا اینکه سرانجام این داستان نویس اجتماعی در ۲۶ شهریور ۱۳۹۳خورشیدی در ۶۹ سالگی بر اثر سکته قلبی دیده از جهان فرو بست و در گلستان شهدای یزدان شهر نجف‌آباد اصفهان به خاک سپرده شد. روحش شاد ویادش گرامی

کد مطلب 38247
نام کامل احمد بیگدلی
تاریخ شمسی مرتبط با درگذشت ۲۶ شهریور ۱۳۹۳
محل دفن فرخ شهر
نام وشهرت به لاتین ahmad bigdely
بیو گرافی مختصر احمد بیگدلی (۲۶ فروردین ۱۳۲۴ - ۲۶ شهریور ۱۳۹۳) در اهواز) و ساکن نجف آباد از دهه شصت کار نویسندگی را به‌طور حرفه‌ای آغاز کرده‌است. رمان اندکی سایه رمانی از این نویسنده توانست جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران را برای وی به ارمغان آورد
تاریخ شمسی مرتبط با تولد ۲۴ تیر ۱۳۲۴
شغل اصلي نویسنده
تاليفات / آثار برجسته رمان اندکی سایه
جنسیت آقا
ملیت هنرمند ایران
منابع / ماخذ ا
ارسال کننده در سایت مریم صالح نژاد

برای ارسال نظر ، وارد حساب کاربری خود شوید
ورود به حساب
لطفا کمی صبر کنید !!